[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by www.phusing.com
อำเภอภูสิงห์ อำเภอภูสิงห์
หน้าหลัก | เกี่ยวกับเรา | ข่าวประชาสัมพันธ์ | บทความน่ารู้ | กระดานถามตอบ | สมาชิก | ติดต่อเรา |

  

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน

ประวัติอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์


เสาร์ ที่ 6 เดือน ธันวาคม พ.ศ.2557

(ภาพจาก www.oknation.net)

ประวัติอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์

            เมืองกมลาไสยตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2409 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ (รัชกาลที่ 4) ตรงกับสมัยพระยาชัยสุนทร (กิ่ง) เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ปัจจุบันเป็นอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์

            สมัยพระยาชัยสุนทร (กิ่ง) เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ (พ.ศ.2400-2413) นั้น มีเรื่องวิวาทบาดหมางกับราชวงศ์ (เกด) และราชบุตร (คี) อยู่เป็นประจำ เพราะเหตุว่ามีเรื่องผิดใจกันมาเมื่อครั้งที่พระยาชัยสุนทร (กิ่ง) เป็นอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ และราชวงศ์ (เกด) มีตำแหน่งเป็นราชวงศ์ ครั้นเมื่อเจ้าเมืองคนก่อนคือ พระยาชัยสุนทร (ปัดสา) ถึงแก่อนิจกรรม อุปฮาด (กิ่ง) ลงไปเฝ้าที่กรุงเทพฯ ขอให้ท้าวหนู (น้องชาย) ได้ตำแหน่งอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ ครั้นเมื่อมีพระสัญญาบัตรตั้งเจ้าเมือง ปรากฏว่าอุปฮาด (กิ่ง) ได้เป็น พระยาชัยสุนทร (กิ่ง) ท้าวหนูได้เป็น อุปฮาด ส่วนท้าวเกดได้เป็นราชวงศ์เหมือนเดิม และท้าวคีได้เป็นราชบุตรเหมือนเดิม ทำให้ราชวงศ์ (เกด) และ ราชบุตร (คี) ไม่พอใจพระยาชัยสุนทร (กิ่ง) ที่กราบบังคมทูลให้น้องของตนเองไปเป็นอุปฮาด ฉะนั้น ราชวงศ์ (เกด) และเจ้าเมืองจึงผิดใจกันเสมอมา

            ราชวงศ์ (เกด) กับพระยาชัยสุนทร (กิ่ง) มีเรื่องฟ้องร้องกันไปยังกรุงเทพฯ ยังตัดสินคดีความกันไม่ได้ ครั้นเมื่อ พ.ศ.2409 ราชวงศ์ (เกด) จึงขอให้พนักงานกราบบังคมทูลขอแยกครอบครัวออกจากเมืองกาฬสินธุ์ ไปตั้งอยู่ที่ บ้านสระบัวดงมะขามเฒ่า ริมน้ำปาวฝั่งตะวันตก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ทรงดำริเห็นว่าทั้งเจ้าเมืองและราชวงศ์ (เกด) แยกครัวไปตั้งเมืองใหม่แล้วให้ยก บ้านสระบัวดงมะขามเฒ่าเป็นเมืองกมลาไสย โปรดเกล้าฯ ให้ราชวงศ์ (เกด) เป็น พระราษฎรบริหาร เจ้าเมือง ท้าววันทอง เป็นอุปฮาด ท้าวบัว เป็นราชวงศ์ และ ท้าวมหานาม เป็นราชบุตร เมื่อ พ.ศ.2409 เป็นต้นมา แต่กระนั้นก็ตามเมืองกาฬสินธุ์ และเมืองกมลาไสยก็ยังมีเรื่องฟ้องร้องกันอีกในเรื่องเขตแดน

            ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ยกเมืองกมลาไสยออกจากเมืองกาฬสินธุ์ มาขึ้นต่อกรุงเทพฯ เมื่อ จ.ศ.1231 (พ.ศ.2412) ในครั้งนั้นปรากฏหลักฐานเขตแดนของเมืองดังนี้

            ทิศเหนือ           ตั้งแต่บ้านนาดี บ้านหลุม ถึงหนองสระพังคำหมากม่าย

หนองสะพังคำปากอางรัง

            ทิศใต้               ตั้งแต่ปากยังตกซีถึงท่าปะทาย (ท่าปะทายปัจจุบันเป็นหมู่บ้าน

                                    ในตำบลเกิ้ง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

            ทิศตะวันออก   ตั้งแต่ห้วยหินทอดตกยัง (ลำน้ำยัง) ถึงปากยังตกซี (ถึงปากน้ำยังไหลตก

                                    น้ำซี)

            ทิศตะวันตก     ตั้งแต่ท่าปะทาย ถึงทุ่งแม่นางม้วนบรรจบกับบ้านนาดี

            ปี พ.ศ.2421 พระราษฎรบริหาร (เกด) เจ้าเมืองกมลาไสยถึงแก่อนิจกรรม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้อุปฮาด (ท้าววันทองหรือทอง) เป็นเจ้าเมืองกมลาสัยที่พระราษฎรบริหาร และให้ราชวงศ์ (บัว) เป็นอุปฮาด ให้หลวงชาญวิชัย (นวน) เป็นราชวงศ์ (ส่วนตำแหน่งราชบุตรไม่ได้กล่าวถึง) ทั้งสามคนนี้เป็นบุตรพระราษฎรบริหาร (เกด)

            ในปี ร.ศ.109 (พ.ศ.2433) มีสารตราโปรดเกล้าฯ ให้ปันหน้าที่ข้าหลวงเป็น 4 กอง เมืองกมลาไสย ขึ้นอยู่กับหัวเมืองลาวฝ่ายตะวันออกเฉียงเหนือ อยู่ในบังคับบัญชาข้าหลวงเมืองอุบลราชธานี และใน ร.ศ.110 (พ.ศ.2434) ปีต่อมาได้ถูกยกเป็นหัวเมืองขึ้นอยู่กับหัวเมืองลาวกาว อยู่ในบังคับบัญชาหัวเมืองลาวกาวคือ กรมหลวงพิชิตปรีชากร

            ต่อมา กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์สำเร็จราชการมณฑลอีสาน เสด็จตรวจราชการถึงเมืองกาฬสินธุ์ พบว่าเจ้าเมืองกำลังว่างอยู่ จึงกราบทูลขอตั้งท้าวเก เป็นพระยาชัยสุนทร และให้เมืองกมลาไสยมาขึ้นอยู่กับเมืองกาฬสินธุ์เช่นเดิม

            ปัจจุบันเมืองกมลาไสยถูกลดเป็นอำเภอกมลาไสยขึ้นอยู่กับจังหวัดกาฬสินธุ์

 

 

ผู้เรียบเรียง : ธวัช ปุณโณทก

ที่มา : หนังสือสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน เล่ม 1

เข้าชม : 4347

วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน 5 อันดับล่าสุด

      อำเภอกาบเชิง 27 พ.ค. 2560
      ยากาง, ยาซาง 27 พ.ค. 2560
      ตำราหมอดู กาจับหลัก 4 มี.ค. 2560
      กัวอู๊ ประเพณีการอยู่ไฟของชาวกวย(ส่วย) 22 ก.พ. 2560
      เครื่องจองจำ กับตีน 22 ก.พ. 2560




ชื่อ/Email :
ใส่รหัสที่ท่านเห็นลงในช่องนี้
ไอคอน : ย่อหน้า จัดซ้าย จัดกลาง จัดขวา ตัวหนา ตัวเอียง เส้นใต้ ตัวยก ตัวห้อย ตัวหนังสือเรืองแสง ตัวหนังสือมีเงา สีแดง สีเขียว สีน้ำเงิน สีส้ม สีชมพู สีเทา
อ้างอิงคำพูด เพิ่มเพลง เพิ่มวีดีโอคลิป เพิ่มรูปภาพ เพิ่มไฟล์ Flash เพิ่มลิงก์ เพิ่มอีเมล์
ความคิดเห็น :



กรุณาใช้คำพูดที่สุภาพ และอย่าใช้คำพูดที่พาดพิงถึงบุคคลอื่นให้เสียหาย ขอขอบคุณที่ให้ความร่วมมือ


ข้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของระบบไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม กรุณาแจ้งที่ warapong.wdp@hotmail.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป

หน้าหลัก
ข้อมูลอำเภอภูสิงห์
หน่วยงานภูสิงห์
ร้านค้าภูสิงห์
คลิปวิดีโอภูสิงห์
ห้องแสดงภาพภูสิงห์
แหล่งท่องเที่ยวภูสิงห์
รีสอร์ท โรงแรม ที่พักภูสิงห์
ข่าวประชาสัมพันธ์ภูสิงห์

ข้อมูลจังหวัดศรีสะเกษ
ข่าวประชาสัมพันธ์ศรีสะเกษ
ข่าวสมัครงานศรีสะเกษ
ข่าวสโมสรฟุตบอลศรีสะเกษ
ข่าวประกวดราคาศรีสะเกษ
หน่วยงานจังหวัดศรีสะเกษ
ห้องแสดงภาพศรีสะเกษ
โปรแกรมหนังศรีสะเกษ
คลิป วิดีโอศรีสะเกษ
แหล่งท่องเที่ยวศรีสะเกษ
ร้านค้าศรีสะเกษ
ร้านอาหารศรีสะเกษ

วัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ
วัฒนธรรมไทย ภาคกลาง
วัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน
วัฒนธรรมไทย ภาคใต้
เรียนภาษาออนไลน์
เกมส์ออนไลน์
สมุนไพรน่ารู้
ความรู้เกี่ยวกับไอที
ธรรมะออนไลน์
ดูหนังออนไลน์
เที่ยวทั่วโลก
เที่ยวทั่วไทย
คลิป วิดีโอ
รูปภาพออนไลน์
รถยนต์
สาระน่ารู้
การศึกษา
เกษตรน่ารู้
เว็บไซต์น่าสนใจ
อาหาร
ที่พัก
ทั่วไป